Eens, in 1984. Ergens, het Griekse eiland Santorini. Een jonggehuwd stel meert hier aan, met de veerboot van Kreta, en onderweg naar Mykonos. Backpackers op huwelijksreis; logeren bij locals die de reizigers staan op te wachten in de haven. ‘Rooms? Rooms? Follow me!’
Foto’s maakte ik toen nog met een filmrolletje. Ilford voor zwart/wit; Ektachrome of Fujifilm voor de diapositieven. Over elke foto dacht je na – is het wel de moeite? Sluitertijd en diafragma goed ingesteld? Want elke foto kostte geld, en de hoeveelheid filmrolletjes dat je mee had, was beperkt. En dan thuiskomen, de films laten ontwikkelen, contactafdrukken laten maken, en uitvergroten. Toen had je nog meer geduld nodig als amateurfotograaf.
Ik merk dat de foto wat korrelig is. Vermoedelijk 400 ASA. De plaats is het centrale plein van Santorini. Er waren al toeristen, maar lang niet zoveel als vandaag. Enkele jaren geleden waren we hier terug, en het pleintje voor Hotel Atlantis wemelde van het volk.
Toen, in 1984, kon deze plaatselijke bewoner er nog rustig kuieren. Ik beeld me in dat hij zich toen al de ogen uitkeek, al die hippe toeristen, op zijn prachtig eiland. De kans dat hij nog leeft, is klein, maar wat zou hij er nu van denken?
3600 jaar geleden deed zich op het eiland Thera (Fira, sinds de Venetiaanse tijd ook Santorini geheten), in de cycladen, een vulkaanuitbarsting voor, met een vulkanische-explosiviteitsindex van 6 of 7, wat betekent dat er naar schatting 60 of 70 kubieke km aan magma vrijkwam. Het was één van de grootste uitbarstingen die ooit in de geschiedenis zijn vastgesteld.
Door de uitbarsting en de daarop volgende tsunami werd Santorini verwoest, en een klein kuststadje Akrotiri verdween onder een dikke laag puimsteen. Hetzelfde gebeurde met het paleizencomplex van Knossos op Kreta, het centrum van de Minoïsche beschaving, die hierna verdween. Sommige archeologen brengen de ramp van 1600 vC in verband met de exodus en Mozes die de zee in tweeën spleet. Anderen menen dat het Atlantis waar Plato het over had, zich hier bevond, maar ik meen dat dit een fabeltje is. Volgens Plato bevond Atlantis zich voorbij de zuilen van Hercules, dus voorbij de straat van Gibraltar.
There is nothing so bad you cannot find something good in it, zeggen de Engelsen, en de uitbarsting van zovele eeuwen geleden is nu een zegen voor het toerisme in de Cycladen.
EENS: 1984
ERGENS: Santorini
Pentax K1000, Ilford-film. Gedigitaliseerd op basis van het gescande 24×36-negatief.
30 jaar later
Hieronder twee foto’s, dertig jaar later genomen, dezelfde locatie: Santorini. Digitaal en omgezet naar zwart/wit. Met een archaïsche selfie.
© Alle rechten voorbehouden.
Eens/Ergens 