“In France they kiss on Main Street”

And we were walking down Main Street
Kisses like bright flags hung on holidays
“In France they kiss on Main Street”
(Joni Mitchell, 1974)

Mondkapjes of niet, op de foto zullen we komen!

Ons weekje Ardennen zat erop. Prachtig was het daar, in de omgeving van Bohan, dichtbij de Franse grens, die we, in deze coronatijden zelfs twee keer waagden over te steken.

Maar nu, de terugweg. Eerst Dinant, mét maskerplicht. Deze meisjes lieten het niet aan hun hart komen. Daarna, Namur, een stapje in het verleden met en van dochterlief, die drie jaar doorbracht aan de Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix (FUNDP), nu wat prozaïscher UNamur geheten, naar het voorbeeld van UGent, neem ik aan.

We lopen door het centrum, en uit een ooghoek zie ik een jongeman kordaat op mijn dochter afkomen, met duidelijk één doel: een kus. Ook met een mondmasker had hij haar herkend, maar ook al droeg hij er ook één, mijn dochter hield het hoofd koel: geen kussen in deze coronatijden! Het moet vijf jaar geleden zijn dat ze elkaar zagen, op de schoolbanken, en nu, wat een toeval.

“In France they kiss on Main Street”. Weliswaar niet in Frankrijk, maar dan toch in de hoofdstad van Wallonië, waar één kus intiemer is dan twee of drie kussen. Lag het aan mijn dochter, of aan de verschillen tussen de Vlaamse en Waalse gewoonten, dat die kus er net niet kwam?

EENS: 25 juli 2020
ERGENS: De vallei van de Semois, Charleville, Dinant, Namen

Hals, Haarlem

Je beseft het niet, maar dit frisse boerenmeisje is een prostitué. De chique kleren, de ring, de hoofdband met een parel, heeft ze waarschijnlijk mogen lenen van haar hoerenwaardin, of van haar souteneur, al betwijfel ik of dat beroep in de zeventiende eeuw al openstond voor mannen.

Dat zij een hoertje is, blijkt duidelijk uit het medaillon dat ze vasthoud. Daarop staat, als je goed kijkt, een naakte vrouw, die letterlijk ‘iets door de vingers’ zit, en het opschrift: ‘Wie kent mijn naers [kont] van afteren [achteren]’. Er staat geen vraagteken. Misschien bedoelt ze: ‘… is mijn klant’. Misschien is het een uitnodiging om met haar derrière kennis te maken.

Gerard van Honthorst is een knappe portrettist. Het meisje komt nog voor op een ander schilderij, met ook een eerder dubieus onderwerp – een oudere vrouw probeert een (bemiddelde?) jongeman te koppelen aan dezelfde vrouw, nu nog meer schitterend in het clair-obscur dat Gerard van Honthorst leerde bij Caravaggio, en met een nog diepere décolleté, één die misschien nog net niet zou gecensureerd worden door Facebook.

EENS: 7 februari 2018
ERGENS: Haarlem, Frans Hals Museum

De Cuba

Facebook diept, soms ongenadig, herinneringen op. ‘We hope that you enjoy looking back on your memories’. Deze foto, gepubliceerd vijf jaar eerder dan 25 mei 2020, is zoals vele herinneringen, zoet en wreed tegelijk.

Ik liep aan bij mijn ouders, met mijn oudste zoon, ‘op het onverwachts’ zoals we zeggen. Ik vermoed dat het gesprek ging over Lieven Tavernier, neef van mijn vader, en liedjesschrijver en zanger. Hij zong over ‘de Cuba’, een lapje grond in Zevergem, waar de blauwe reigers traag overvliegen. ‘Weet je wat,’ zei mijn vader, ‘wij gaan er eens heen’. Mijn moeder was slecht te been, dus zij bleef thuis, in dat huis waar mijn ouders gelukkig waren, en dat toch niet mijn ouderlijk huis was. Mijn vader ging zoals hij was, in zijn comfortabele trainigspak, en op pantoffels. Niet lang daarna zou mijn moeder overlijden. Mijn vader drie jaar later.

‘Dit is de Cuba’, zei hij, toen we een stukje privéweg waren opgelopen, en wat ik zag, leek een stukje paradijs aan een oude Scheldearm. Grootvader, zoon en kleinzoon, op stap op het onverwachts.